PHÚ QUỐC “TẮM TIÊN”
Phóng sự : Hoàng Dũng Huệ

Phú Quốc, hòn đảo thuộc tỉnh Kiên Giang hiện đang là điểm nóng du lịch, được chào bán trên mạng internet, thu hút nhiều khách quốc tế và Việt Kiều. Chúng tôi đã làm một chuyến du lịch về Phú Quốc để xem thực hư thế nào...
Ghép tour “nội”
Theo chân một anh bạn Việt kiều Mỹ (thất nghiệp) về Việt Nam ăn Tết, chúng tôi đăng ký một tour du lịch Phú Quốc 4 ngày 3 đêm bằng phương tiện máy bay ATR 72 từ TP.HCM do Công ty dịch vụ du lịch lữ hành ...X ... tổ chức từ thiện.
Sau 50 phút bay, nhóm chúng tôi đã có mặt tại Phú Quốc và được tiếp đón chu đáo tạo một khách sạn tư nhân mới xây dựng có mặt tiền ngó ra biển.
Điều kiện tiện nghi phòng, buồng cũng được xếp vào loại hai sao.
Một thanh niên trẻ biết tiếng Hoa đến chào chúng tôi và phát chiếc nón trắng có in logo hình ảnh Phú Quốc, tên, điện thoại, địa chỉ của một công ty du lịch tư nhân ở Quận 5, TP.HCM.
Hai bên vành nón còn in rõ tên Mr.Trang 09136... Mrs Thu 09038.... Anh ta còn đưa một tờ chương trình du lịch 4 ngày 3 đêm như sau : Tham quan làng chài; Tham quan hãng thùng nước mắm, vườn tiêu. Tham quan Hòn Thơm, Bãi Sao ... Đi câu cá, mực.
Xé tour!
Sau một đêm ngủ ngon tại khách sạn, thức dậy lúc đồng hồ chỉ 9h15 phút. tôi quan sát thấy mọi người trong hôm qua đã đi tham quan hết rồi.
Chỉ có nhóm khách Việt kiều của tôi còn nằm lại ở trong phòng. Một hướng dẫn viên ở Dương Đông đến chào hỏi chúng tôi đi vào rừng theo một chương trình du lịch sinh thái khác.
Anh bạn Việt kiều khoe với tôi rằng : Đi du lịch hoang sơ, sẽ có nhiều điều kỳ diệu bất ngờ dành cho tôi... Như chưa hiểu hết ý của anh, tôi hỏi lại : Đi đâu sáng nay? Anh ta trả lời tự tin như có vẻ am hiểu lắm : Đi tắm tiên !
Thế là 5 người chúng tôi được hướng dẫn bằng xe Honda ôm. Xuất phát từ thị trấn Dương Đông hướng về phía nam thác Đá Bàn.
Qua giao tiếp, tôi thực sự ngạc nhiên về sự tổ chức chu đáo và sự chuẩn bị đầy đủ cho chuyến du lịch dã ngoại này (có ngủ đêm ở rừng).
Vật dụng như lều đôi, lều lớn, chăn, khăn, túi, bếp gas đến bia lon, nước ngọt, rượu mạnh.
Mọi thứ như đã được có sẵn để sẵn sàng phục vụ các “thượng đế” có nhu cầu đi “tìm tiên”. Tôi hỏi anh bạn hướng dẫn : Lỡ có đoàn vài chục người anh có phục vụ nổi không? Anh ta cười : Chuyện nhỏ ... chỗ này sức chứa mênh mông lắm !
Tắm tiên
Suối Đá Bàn là một tuyến điểm du lịch của Phú Quốc còn rất hoang sơ, ít dấu chân người.
Thác nằm lưng chừng đảo (phía nam trung tâm đảo) quanh năm nước suối chảy róc rách, âm thanh phong cảnh hữu tình!
Người hướng dẫn đứng lại chỉ về phía hồ suối giữa đang có các “nàng tiên” tắm, ra hiệu đây là điểm nghỉ chung của đoàn (ghềnh đá lớn).
Sau đó anh ta tự phân chia “lãnh địa” cho từng người chúng tôi, khéo léo dặn dò gửi lại điện thoại di động, cần gì cứ gọi.
Thật sự tôi cảm nhận sự thú vị tột cùng của bầu không khí tươi mát, thiên nhiên hoang dã này. Sự cảm nhận bị cắt đứng bằng tiếng gọi lớn : Xuống tắm với em đi anh! Nước ấm lắm ... không lạnh đâu ... Nhanh lên anh ơi ... Tắm tiên có tính giờ “bo” đó !
Và phía bên kia hồ Suối nhỏ có tiếng anh bạn tôi nói lớn : Ở Mỹ có vài ngàn đô cũng không có được cái cảm giác “đã đã” này!
Ngủ đêm !
Sau một ngày tận hưởng các cảm giác tuyệt vời của du lịch hoang sơ... Bữa ăn tối đã được chuẩn bị sẵn (cháo khuya) kèm bếp than cho các món nướng với rượu tây.
Tôi nhìn 5 căn lều đôi loại có cửa sổ khá tươm tất. Bên trong có căng sẵn mùng chống muỗi, dầu xịt phòng, dép nhựa, đèn pinn ...
Thật sự ở giữa rừng mà tôi không hề có cái cảm giác “sợ” vì thiếu thốn đồ dùng, tiện nghi.
Đến đây người viết mới thực sự hiểu rõ hệ thống dịch vụ du lịch này được điều hành thông qua điện thoại di động.
Tôi hỏi người phục vụ : Em ở đâu? Làm dịch vụ tắm tiên này bao lâu?
Cô ta trả lời : Tụi em có gốc từ Rạch Giá, Cần Thơ... thường ở các phòng trọ thị trấn Dương Đông.
Khi có khách “sộp” tụi em được dẫn vào rừng trước, nhận diện các anh qua điện thoại di động và màu sắc quần áo.
Ban ngày các em làm gì?
Tụi em phụ bán cà phê nhạc hoặc phục vụ cà phê karaoke máy lạnh thị trần Dương Đông. Đến mùa mưa rất ế ẩm nên tụi em về lại Rạch Giá, Cần Thơ bằng tàu khách du lịch.
Ở đây có công an vào không em?
Em trả lời nhanh không chút do dự:
Ở đây cách xa thị trấn, không có người nào ở thì công an nào vào đây mà lo?
Tôi hỏi tiếp để hiểu kỹ hơn :
Ở đây là đâu vậy em?
Em trả lời nhanh :
Đây là suối Đá Bàn thuộc ấp Bến Tràm, xã Cửa Dương, huyện đảo Phú quốc. thôi đi ngủ đi anh, mai em phải về sớm !...
Thay lời kết
Kế thúc chuyến du lịch, đoàn chúng tôi về đến sân bay Tân Sơn Nhất lúc 11h30.
Gặp lại anh bạn trưởng đoàn, tôi vui vẻ ôm vai nói nhỏ :
Làm sao để gặp lại anh lần sau?
Anh ta cười rồi chỉ số ĐTDĐ : 0903.... 0918... trên nón!
Tôi ấp úng như chưa thỏa mãn lắm.
Anh ta hiểu ý và nói với tôi :
Anh đi du lịch Phú Quốc bình thường nhưng nhớ nói thêm “có nhu cầu mua chó Phú Quốc” hay gọi điện thoại “líc” chuột trên website (http:/www.dulichphuquoc.com) sẽ có người liên hệ để “giúp đỡ”...
Đi Phú Quốc “tắm tiên” phải chăng đây là một sản phẩm du lịch đang phát triển, nằm ngoài sự quản lý của Nhà nước?
Box : Khi có khách “sộp” tụi em được dẫn vào rừng trước, nhận điện các anh qua điện thoại di động và màu sắc quần áo.
Ảnh 1 : Câu cá trên biển.
Ảnh 2 : Phân chia lãnh địa
Ảnh 3 : Tắm thác Đá Bàn
----------------------------------------------------------------------------------
PHU QUOC "TAM TIEN"
Phong Su: Hue Hoang Dung

Phu Quoc, the island in Kien Giang province is currently hot tourism, are offered on the Internet, attracting many international visitors and Viet Kieu. We did a tour in Phu Quoc to see how damaged the ...
Pairing tour "domestic"
Under foot was a Viet Kieu you U.S. (unemployment) of Vietnam food festival, we registered a tour Phu Quoc 4 days 3 nights with media ATR 72 aircraft from Vietnam by the Company tourism Travel ... ... X charity.
After 50 minutes flight, our team has been in Phu Quoc and reception to create a caring hotel new private building front with maize to the sea.
Conditions and facilities, buồng also classified two stars.
A young Chinese to know we offer and the white hats with the logo image in Phu Quoc, name, phone, address of a tourist company private in District 5, HCMC.
Alongside the brim is in the name Mr.Trang 09136 ... Mrs Thu 09,038 .... He also put a sheet Tours 4 days 3 nights as follows: Tennis bottle; Visiting hãng bin fish sauce, pepper garden. Visit Thơm Hon, Bai Sao ... Go fishing, squid.
Car tour!
After a delicious night sleeping at the hotel, wake up at the clock only 9h15 minutes. I observed that everyone today has to go out.
Only group Viet kieu my back is still in the room. A guide in Duong Dong to offer ask us to go to the forest by an ecotourism other.
Viet Kieu Anh you show that to me: Go wild tourism, will have many wonderful surprise for me ... As not all out of him, I ask again: where to go this morning! He answered confidently as seems knowledgeable enough: Take the bathroom!
The 5 people we will be guided by Honda car hug. From Duong Dong town on the southern Da Ban waterfall.
Through communication, I really surprised about the organization and preparation to prepare for a full tour this epidermis (can sleep at night in the forest).
Objects such as double tent, large tent, blankets, towels, bags, kitchen gas cans to beer, soft drinks, liquor.
As everything was available for ready to serve "God" needs to "find money". I asked his guide: Lot has several dozen groups who have served him say? He laughs: Small ... This site contains extensive effort yet!
The bathroom
Suoi Da Ban is a major tourist route of Phu Quoc is very wild, some oil footprints.
Waterfall is back after island (south of center) in the spring flow block, sound landscape corporeity!
Instructor only stop on a stream are among the "fairy" bathroom, the signal here is rest of the group (ghenh large stone).
Then he self-distribution "fee" for each person, we recommend dexterity returned mobile phones, need call.
I really feel the fun and good atmosphere of cool fresh, natural wild this. The cut was felt standing in a large call: Down with the children to bathe him! Very warm water ... Where no cold ... Quick ơi he ... Bath time is the "bo" that!
And the other party has a brook English major I say you: In the U.S. a few thousand dollars can not get the feeling of "already have this!
Nights sleep!
After a day enjoying the wonderful feeling of tourism wild ... Dinner was prepared products (porridge gone) attached to the kitchen than cooking food with wine west.
I looked flat 5 double cabin window types have quite tuom all. Inside the canteen are available mùng against mosquitoes, oil xịt rooms, plastic slippers, light pinn ...
Actually in the middle of the forest that I have no sense of the "fear" because of lack product, facilities.
At this new writer really knows the system tourism services are operated through mobile phones.
I asked the server: Em Where? Services tắm this long?
Her answer: I have the original bag from Rach Gia, Can Tho ... often in the rooms accommodation Duong Dong town.
When guests "sop" bags they be taken into the forest before, he recognized the mobile and colorful clothes.
The day they do?
Extra bags they sell music or coffee service coffee karaoke machine cold Duong Dong town. To the rainy season is very humid E should bag them back Rach Gia, Can Tho ships with tourists.
Here are the police not to them?
She quickly answered no to do:
Here, away from town, who do not have in the police here that any concerns?
I ask to understand more thoroughly than:
Here is where the children?
She answered quickly:
This is excoriation drugstore Hamlet Ben tram, by Duong commune, Phu Quoc island district. only take him to bed, tomorrow they must be on soon ...
Instead of a
End of tour, the delegation of us to the airport of Tan Son Nhat at 11h30.
Meet you back his protagonist, I enjoy embracing the whisper:
How do I meet him again next time?
He laughs and then the Mobile: 0903 .... 0918 ... hats on!
The village as I have not met yet.
He understood and said to me:
UK travel Phu Quoc normal but remember to say "have a need to buy Phu Quoc dog" or call "Lic" click on the website (http:/www.dulichphuquoc.com) will be the contact person to get help "...
Phu Quoc go "the bathroom" affordable is a tourism product development, outside the state management?
Box: When a guest "sop" bags they be taken into the forest before, he recognized the mobile and colorful clothes.
Photo 1: Fishing on the sea.
Photo 2: divide seigniory

CÂY ĐÀN TRE GONK’LA
SẼ ĐI VỀ ĐÂU?
Bài và ảnh : Hoàng Dũng Huệ
Người Chơro là một trong ba dân tộc bản địa ở Đồng Nai có chiều dày phát triển văn lâu đời và vô cùng phong phú. Tưởng rằng đã thất truyền, thế nhưng lịch sử truyền thống của dân tộc Chơro từ thời kỳ còn du canh, du cư với nhà sàn, kho chứa lúa, các loại công cụ lao động, cái bếp .... tất cả đều nguyên thủy, hiện đã được Già làng Năm Nổi tái tạo sinh động – là một nơi tham quan quản lý thú cho du khách.
Một Chơro Lý Lịch trong rừng nguyên sinh
Những đốm lửa văn hóa truyền thống dân tộc của người Chơro, Mạ, Stiêng ở thượng nguồn sông Đồng Nai vẫn được đốt sáng lên trong các dịp lễ hội. Chơro Lý Lịch là tên gọi tắt rất thân quen của người Kinh ở Đồng Nai dành cho những người dân tộc anh em mà nếu gọi đầy đủ thì phải là “người Chơro ở ấp Lý Lịch, xã Phủ Lý, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai”.
Nằm cách TP.HCM 86km về hướng đông bắc, đây là một vùng đất có rừng nguyên sinh che phủ, là căn cứ địa cách mạng – chiến khu Đ của miền Đông Nam Bộ trong thời kháng chiến. Đi theo quốc lộ đến cây số 44 gặp ngã ba giao lộ Hố Nai 3 huyện Thống Nhất, rẽ trái đi thẳng một đường duy nhất đến địa phận xã Vĩnh An, các bạn sẽ đi qua hai cây cầu lịch sử chứng tích chiến tranh trong kháng chiến : cầu cứng Mã Đà và cầu chiến khu Đ.
Đến lâm trường Mã Đà, qua hết các phân trường suối Rộp, suối Bà Cai, suối Cây Sung, suối Cái Nha, suối Bờ Hào, suối Trâu là đến Phủ Lý, Chơro Lý Lịch. Đường đi tốt, đất đỏ bazan nhiều sườn đồi gốc thuận tiện giao thông. Các giá trị về sinh thái môi trường được thể hiện ở cảnh quan rừng phòng hộ hai bên đường đi bao gồm rừng cây giá ty, rừng bạch đàn, rừng bằng lăng, rừng tạp, cây bụi thấp. Nhưng thu hút và lưu giữ khách du lịch tham quan nhất là đường đi đến nhà của già làng Năm Nổi Chơro Lý Lịch. Do có ý thức bảo vệ rừng nên nhà của già làng nằm sâu trong rừng nguyên sinh, với đầy đủ hệ sinh thái rừng động thực vật, từ gỗ quý; gỗ cẩm, bằng lăng da láng, có khe đá sông suối...đến đủ loại trái cây rừng tự nhiên, có những tên ngộ nghĩnh như : trái trường đỏ, trường vàng, trái gùi, xoài mứt, dâu rừng, trái chay, trái vú bò, trái sấu, dâu, cóc, ổi v.v...
Một bảo tàng sống động.
Người Chơro Lý Lịch vẫn còn ở nhà sàn, coi trọng cái nhà, cái cửa, cái bếp. Các hiện vật còn lưu giữ được các loại nhạc cụ dân tộc gồm khèn môi, khèn lúa, cồng chiêng (6cái).
Nhưng đặc biệt là đàn tre Gonk’la, là một loại nhạc cụ làm bằng ống tre lồ ô, có kích cỡ lớn nhỏ đủ loại. Với 6 sợi dây đèn được tước từ vỏ của đoạn lồ ô, tựa một đầu vào bụng và được gảy với 5 ngón tay điêu luyện cùng một lúc nhưng các nghệ nhân đã tạo ra được các âm thanh, tiết tấu, giai điệu rộn ràng, dồn dập như suối chảy nước reo, chim hót... vui như ngày hội, ngày mùa.
Đàn tre Gonk’la còn là biểu tượng của tình yêu, lòng chung thủy, cái khỏe cái đẹp của các chàng trai cô gái hò hẹn trong ngày lễ cúng vàng lúa (thần lúa). Già làng Năm Nổi cho biết ngày lễ hội hàng năm tổ chức vào một ngày tốt của tháng ba âm lịch, nghi thức gồm có một ché rượu, một con gà trống, một con heo, một mâm bánh dày, một mâm cơm lam (cơm nấu trong ống lồ ô) đêm đến đốt lửa văn hóa lễ hội múa cồng chiêng ở nhà già làng.Vào trong nhà già làng Năm Nổi các bạn sẽ thấy rất nhiều điều mới lạ, kỳ thú đến bất ngờ như các ... huân chương của Đảng và Nhà nước cấp cao trao tặng, đến các bộ cồng chiêng, xương thú, rìu, gùi, chày, cối, ná, gạt, dao côi, các loại khung bẫy thú, các lồng nuôi chim thú quý hiếm.
Độc đáo hơn còn có chiếc cối mu rùa, các loại giày da thú, các loại chăn, khăn, váy, túi, khố, đều được dệt bằng thổ cẩm đẹp màu sắc rực rỡ.
Cảnh quan chungquanh nhà của già làng là một sự tái tạo rất hiện thực về lịch sử truyền thống của dân tộc Chơro thời kỳ còn du canh du cư đốt rừng phá rẫy, săn thú, trồng lúa bắp, chăn thả súc vật... từ nhà sàn, kho chứa lúa, các loại công cụ lao động, cái bếp, cái chuồng heo tất cả đều nguyên thủy không bị lai tạp với người Kinh.
Trong một tour du lịch ngắn ngày về chuyên đề du lịch văn hóa lễ hội của đồng bào dân tộc ít người (Chơro, Mạ, Stiêng) Đồng Nai, sau khi tham quan buôn làng, một anh bạn sinh viên người Pháp hình như chưa thỏa mãn. Anh muốn tận mình chứng kiến và thu giữ các giá trị nghệ thuật trong âm nhạc dân tộc, muốn ghi âm các âm điệu của đàn tre Gonk’la mang về nước làm kỷ niệm. Nhưng thật không may cho anh và cả đoàn du khách, phải chờ đợi vì già làng đi vắng! Vì có một sự thật là ngoài già làng Chơro, không một người trẻ nào yêu thích và biết sử dụng điêu luyện tiếng đàn tre Gonk’la.
Thử đặt vấn đề, nếu như mai này thế hệ các già làng mất đi các giá trị văn hóa nghệ thuật âm nhạc của đàn tre Gonk’la rồi cũng sẽ mất theo? Tại sao chúng ta không sớm có kế hoạch, bảo tồn và phát triển ngay từ bây giờ?
Già làng Năm Nổi, người đứng đầu bộ tộc Chơro huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai cho biết :
“Cây đàn tre Gonk’la đã được người Pháp biết đến như một loại nhạc cụ phục vụ cho tầng lớp giàu có. Người dân tộc nghèo chỉ biết chơi khèn môi, khèn lúa. Lớp trẻ Chơro ngày nay không yêu thích các giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống của dân tộc mình như : không thích nói tiếng dân tộc, thích chơi đàn ghi ta hơn đàn tre Gonk’la, thích mặc quần áo người Kinh hơn y phục văn hóa truyền thống, yêu thích nhạc trẻ hơn tiếng cồng chiêng v.v...Tôi đã nói nhiều lần... Nếu tôi chết đi, toàn bộ kho tàng văn hóa nghệ thuật của đàn tre Gonk’la sẽ mất đi và được chôn theo tôi!”
Ai cứu lấy cây đàn tre Gonk’la của người Chơro Lý lịch?
Box : Bạn muốn “thực mục sở thị” chiếc đàn tre Gonk’la? Xin giới thiệu số điện thoại liên lạc của chính già làng Năm Nổi : 0613.862086
Ảnh 1: già lang Năm Nổi, người đứng đàu bộ tộc Choro.
Ảnh 2: Cây đàn tre GONK’LA
Ảnh : Nhà sàn nguyên thủy của người Choro.

------------------------------------------------------------------------------------------------------
Feedback from TRE will GONK'LA Top?
Article and photo: Hue Hoang Dung
Choro who is one of the three ethnic groups in the Dong Nai pm thick development of long and extremely rich. Thất idea that people have, but the historical tradition of ethnic Choro period from residual cultivation, and live with the floor, storage of rice, all kinds of tools work, the kitchen .... all original, the village was Nổi year renewable lively - as a tour of interesting guests.
A Choro Biographies students in forest
The fire spots the traditional culture of ethnic Choro, MA, Stieng sources in upper Dong Nai River is still burning bright in the festival occasion. Choro Biographies name is very familiar shortcut of Economics in Dong Nai for ethnic brothers that if the full call is "in the Choro Biographies hamlet, Phu Ly, Vinh Cuu district, Dong Nai.
Vietnam Located 86km northeast, is a land with forest cover and is based at Revolution - War of the A domain in the Southeast during the war. Take the national road 44 km to meet the fork junction Ho Nai 3 Thong Nhat district, turn left go straight on a single to reflection Vinh An, you will pass two bridges history of the war in resistance: the hard and demand that has A war zone.
To the forest that has, through all of the streams Rop, Ms. Cai springs, streams fig tree, the house springs, streams Coast Hao, buffalo springs is to Phu Ly, Choro Biographies. Way better, more expensive bazan original hillside convenient transportation. The value of ecological environment is reflected in the protection of forests on both sides to include the cost of forests, forest me out, in forest villages, that forest, tree low dust. But to attract and keep tourists visit is the way to the village Nổi year Choro Biographies. Due to the awareness of protecting the forests of the village is located deep in the forest and, with a full ecosystem of forest vegetation, wood you; cam wood, with skin shrine village, with river stone slot ... to all types of fruit natural forests, have fun names such as the left red, gold fields, left post, Mứt mango, raspberry, fruit vegetarian, cows left breast, left sấu, strawberry, Cuc, ơi etc. ..
A living museum.
Biographies Choro people still in the floor, valued the house, doors, the kitchen. The objects are also stored all kinds of ethnic musical instruments including praise new compliment of rice, the chieng (6cai).
But especially out Gonk'la bamboo, is a musical instrument made of bamboo tubes lồ cells, with large and small sizes, all types. With 6 light chain tước from the shell of the lồ box, input a title and abdomen with 5 of the fingers at the same time training the artists have created the sound, more boats, rộn tone that , put dập streams as water flows ring, chatter ... happy as the day, date of purchase.
Dan Gonk'la bamboo are symbols of love, the common water, the healthy beauty of the girl he left in the Health Holidays also gold rice (the rice). Village Nổi year for festivals held each year on a good day of lunar March, and includes a method of wine, a chicken drum, a pig, a thick cake tray, a tray of rice, as ( rice cooking in the tube lồ) night to enkindle cultural festival of dance in the old chieng lang.Vao village in the year where you will see many new things, the animal gets to the ... Huan chapter of the Party and state senior giving to the public chieng, animal bones, hack, send, run, Yes, Na, gắt, knives available, the frame type animal trap, the cage birds breeding rare animals.
Uniquely, there is more than a cối mu turtles, all kinds of animal skin shoes, all kinds of blankets, towels, skirts, bags and dry, are woven brocade with beautiful vibrant colors.
Chungquanh landscape of the village is a recreation of the very history of traditional ethnic Choro period residual du cultivation area of forest burned out Ray, happy animals, planting rice corn, livestock animals drop ... from the floor, storage of rice, all kinds of tools work, the kitchen, the piggery all original hybrid that is not with glass.
In a short tour of the topics on cultural tourism festival cells of ethnic minorities (Choro, MA, Stieng) Dong Nai, after trading around the village, was a students who seem not France satisfied. He wanted to take his witness and keep the value the arts in ethnic music, like recording the tune of bamboo Gonk'la brought water as memories. But Unfortunately for him and the group visitors, waiting for village Away! Because it is a village outside Choro, not a child is love and the use of the training Gonk'la tiếng đàn bamboo.
Try setting the problem, if this morning the village of losing the value of art and music of bamboo and Gonk'la will also lose by? Why do we not have a plan soon, conservation and development now?
In Nổi village, the leader of ethnic Choro Vinh Cuu district, Dong Nai, said:
"The Forum has been tre Gonk'la French known as a musical instrument for class wealth. Ethnic poor players knew each compliment, praise rice. Choro class children today do not enjoy the cultural values of traditional arts of ethnic groups as: do not like speaking peoples, like playing out one more record out Gonk'la bamboo, like clothing than the Business Health and cultural traditions, enjoy the music of young than chieng etc. .. I have said many times ... If I die, the whole cultural treasure of art bamboo Gonk'la will be lost and buried by me! "
Who removed out of bamboo Gonk'la Choro's history?
Box: You want "the market entry of" out of bamboo Gonk'la? Please introduce contact numbers of the village year Nổi: 0613.862086

Luận án tiến sĩ

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRUNG TÂM THÔNG TIN

KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ



Số: 106/TĐTT-TTTT

V/v Thẩm định thông tin

đề tài nghiên cứu
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc





TP. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 08 năm 2007

Kính gởi:

- Phòng Quản lý Khoa học
Sở Khoa học và Công nghệ

- TS. Nguyễn Thế Biên


Trung Tâm Thông Tin Khoa học và Công nghệ đã tiến hành thẩm định thông tin các tư liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu “Nghiên cứu, điều tra, đánh giá ảnh hưởng do khai thác cát, đô thị hóa ven sông và giao thông thủy trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, kiến nghị khai thác quản lý” do “Viện khoa học thủy lợi miền nam” chủ trì và tiến sĩ Nguyễn Thế Biên là chủ nhiệm đề tài. Trong phạm vi các nguồn thông tin tiếp cận được, Trung Tâm Thông Tin có ý kiến như sau:

Ngoài các tài liệu đã nêu trong phiếu khảo sát thông tin, còn có các tài liệu, nghiên cứu liên quan đến từng khía cạnh của nội dung đề tài, cụ thể:

I. TRONG NƯỚC:

1. Đề tài nghiên cứu:

· Nghiên cứu, dự báo, phòng chống sạt lở bờ biển miền Trung (từ Thanh Hóa đến Bình Thuận). Phạm Huy Tiến, Nguyễn Văn Cư. 2001.

· Nghiên cứu dự báo phòng chống sạt lở bờ sông, bờ biển. Hoàng Văn Huây. 2003.

· Nghiên cứu đánh giá tổng hợp các loại hình tai biến địa chất lãnh thổ Việt Nam và các giải pháp phòng tránh (giai đoạn II - các tỉnh miền núi phía Bắc) - Nghiên cứu đánh giá tai biến sạt lở bờ sông khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc. Phạm Tích Xuân. 2005.

· Ứng dụng tính năng chống sạt lở, xòi mòn của vetiver trong giao thông. Nguyễn Tấn Thành. 2005.

· Nghiên cứu sạt lở và giải pháp phòng chống sạt lở, bảo vệ các sông biên giới phía Bắc Việt Nam. Trần Đình Hợi. 2005.

· Dòng chảy cát bùn sông ngòi VN. Ngô Trọng Thuận. 1986.

· Quy trình khảo sát sự vận chuyển bùn cát bằng phương pháp chụp ảnh mặt đất. Nguyễn Đức Minh; Trần Lê Quang; Hoàng Lam Sơn; Nguyễn Thị Tính. 1990.

· Quy trình tính toán trường sóng khúc xạ và lượng vận chuyển bùn cát dọc bờ do sóng gây ra. Hoàng Xuân Nhuận; Nguyễn Xuân Dương. 1990.

· Quy trình xác định chế độ sóng khởi điểm để tính toán dòng ven và lượng vận chuyển bùn cát dọc bờ. Đỗ Thiều; Phạm Văn Vy; Đoàn Bộ. 1990.

· Sử dụng tư liệu viễn thám thành lập bản đồ cát di động ven biển. Nguyễn Đình Dương. 1990.

· Quy trình tính toán trường sóng khúc xạ và lượng vận chuyển bùn cát dọc bờ do sóng gây ra. Hoàng Xuân Nhuận; Nguyễn Xuân Dương. 1991.

· Nghiên cứu quy hoạch khai thác, sử dụng và bảo vệ đất cát biển và bãi bồi ven biển vùng Nam Trung bộ. Nguyễn Thức Thi. 1996.

· Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn để đề xuất các giải pháp quản lý, sử dụng hợp lý và bảo vệ đất có mặt nước, bãi bồi ven biển vùng Đồng bằng sông Hồng. Nguyễn Thị Thu Trang. 2006

· Nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới (MIKE 21C) vào đánh giá, dự báo và phòng chống sạt lở bờ sông. Hoàng Văn Huân. 2006-2008.

2. Tổng luận:

· Quản lý khai thác cát sỏi trong tình hình mới. Trương Quang Ngọc. 2003.

· Làm gì để khai thác đủ cát cho nhu cầu xây dựng và hạn chế tối đa tình trạng sạt lở các bờ sông...? Phan Phùng Sanh. 2002.

· Công nghệ nạo vét, khai thác cát lòng sông và những vấn đề về môi trường. Vũ Chí Hiếu, Hà Quang Hải. 1998

· Khai thác cát bừa bãi - báo động về môi trường sinh thái: Đầu nguồn sông Sài gòn. - Sài Gòn Giải Phóng. Nguyễn Thành Danh. 30/07/97.

· Không được cấp phép khai thác cát trên sông Đồng Nai. P.Tr. - Sài Gòn giải phóng, 05/10/2001. P.Tr.

· Vẫn bất chấp lệnh cấm! : Nạn khai thác cát trên sông Đồng Nai. - Sài Gòn Giải Phóng, 16/11/2001. Linh An.

· Nạn khai thác cát trái phép vẫn tiếp diễn: Trên sông Sài Gòn - sông Đồng Nai. - Sài Gòn Giải Phóng, 09/06/2002. Quốc Tuấn.

3. Luận án:

· Mô hình dòng chảy một chiều và trên cát đáy ở sông đồng bằng. Luận án PTS KHKT / Phan Anh Tuấn. 1995.

· Đánh giá sự biến đổi môi trường địa chất dưới tác động các hoạt động kinh tế công trình hạ lưu sông Đồng Nai (Đoạn từ đập thủy điện Trị An đến mũi Nhà Bè). Luận án TS địa chất : 01.06.09 / Đậu Văn Ngọ. - Trường đại học Mỏ - Địa chất;H., 2001.

4. Sách:

· Xói lở bờ sông Cửu Long và giải pháp phòng tránh cho các khu vực trọng điểm. Lê Mạnh Hùng, Đinh Công Sản. 2002.

· Môi trường lưu vực sông Đồng Nai - Sài Gòn. Lê Trình, Lê Quốc Hùng. 2004.

5. Bài báo:

· Điều kiện thủy văn bùn cát và ảnh hưởng của nó đến vấn đề xói bồi biến hình lòng sông Lại Giang tỉnh Bình Định. Lê Ngọc Bích. 2004.

· Quản lý khai thác cát sỏi trong tình hình mới. Trương Quang Ngọc. 7/2003
• Vài bài học từ công tác quản lý Cảng cá Cát Lở. Lâm Hồng Thanh. 12/2004.

· Vận chuyển bùn cát cục bộ ven biển và mũi tên cát ở các cửa sông miền Trung. Nguyễn Thanh Hoàn. 12/2001.

· Hiệu quả của dự án khai thác vùng đất cát khô hạn ở Bình Thuận. Trần Phước. 11/2003.

· Áp dụng tọa độ cong để giải bài toán hai chiều về chuyển tải bùn cát và diễn biến đáy trong đoạn sông cong. Nguyễn Kỳ Phùng. 9/2001.

· Khả năng ứng dụng mô hình sóng Wam và mô hình sóng ven bờ Swan để tính trường sóng ven bờ làm đầu vào cho bài toán tính dòng vận chuyển bùn cát. Trần Quang Tiến. 4/2002.

· Đề xuất phương pháp tính dòng vận chuyển bùn cát trên cơ sở cải tiến và kết hợp một số phương pháp thông dụng hiện nay. Trần Quang Tiến. 8/2003.

· Quan hệ giữa dòng bùn cát dọc bờ và hoạt động bồi xói bờ biển ở đới ven biển Bình Trị Thiên. Trần Hữu Tuyên. 7/2002.

· Mô hình toán học về sự vận chuyển bùn cát có tương tác với đáy lòng dẫn. Nguyễn Thế Hùng . 1999.

· Thí nghiệm xác định độ dốc đáy kênh không xói trên cát Quảng Trị. Quản Ngọc An. 1999.

· Sự tạo thành và ổn định cồn cát ven biển một số thí nghiệm bước đầu ở vùng cát Quảng Trị. Quản Ngọc An. 1999.

· Cân bằng vận chuyển bùn cát và bồi xói lòng sông hạ lưu Hòa Bình. Vũ Tất Uyên. 1999.

· Hành lang bảo vệ luồng đường thủy - nền tảng an toàn phương tiện và an sinh ven sông. Trương Quang Ngọc. 6/2004.

· Tăng cường quản lý khai thác khoáng sản lòng sông. Nguồn: infoterra.vn (XL theo Bộ TN&MT, 8/8/2007)

· Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ Về việc tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động khảo sát, thăm dò, khai thác cát, sỏi và nạo vét kết hợp tận thu cát, sỏi lòng sông. 31/07/2002.

· Quyết định Ban hành Quy định về việc quản lý, cấp phép thăm dò, khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản cát lòng sông trên địa bàn tỉnh Tiền Giang cập nhật bởi ttson. 18/06/2007

· Nhìn lại hoạt động khai thác mỏ cát bắc cầu đồng nai, tỉnh Đồng nai. Hà Quang Hải. 2004.

· Đà Nẵng: Quy hoạch quản lý, khai thác cát, sỏi sông trên địa bàn. Thảo Ly. 2006.

· Khai thác cát, sỏi lòng sông: Cần những hồi chuông báo động. Nguyễn Hồng Vi. 2006.

· Ngưng cấp phép khai thác cát trên sông Đồng Nai? Thái Thiện. 2004.

· Tp Hồ Chí Minh: Cát trên sông miền Đông, miền Tây đang bị vắt kiệt. Đỗ Uyên. 2003.

· Ngăn chặn nạn khai thác cát trên sông Đồng Nai. Nhân dân, 29/9/2004.

· Bị phạt hàng chục triệu đồng vì khai thác cát lậu. Trần Duy. 2006.

· Vấn nạn hút trộm cát trên sông Sài Gòn. Hoàng Dũng Huệ. 2007.

· Nhức nhối... “Cát tặc” trên sông Đồng Nai. Lê Văn Châu. 2007.

· Đồng Nai: Nạn khai thác cát trái phép trên sông Đồng Nai từng bước được ngăn chặn! Thanh Toàn. 2006.

· TP.HCM, Đồng Nai: Khai thác cát trái phép lộng hành trên sông Tắc. Lê Dụ An. 2006.

· Khai thác cát trái phép - điểm nhức nhối trong quản lý khai thác tài nguyên ở Nhơn Trạch. Kim Ngân. 2007.



Xin thông báo kết quả thẩm định của chúng tôi.

Trân trọng./.


Nơi nhận:

- Như trên;

- Lưu VT, ĐBTT.
KT. GIÁM ĐỐC

(Đã ký)



PGĐ. Lương Tú Sơn

NHỮNG CÔ GÁI CADDY

NHỮNG CÔ GÁI CADDY
Hoàng Dũng Huệ
Golf là loại hình thể thao dành co những người có thu nhập cao.
Hiện nay, sân golf không chỉ có ở thành phố Hồ Chí Minh mà còn phát triển sang các tỉnh Lâm Đồng, Bình Dương, Đồng Nai, với quy mô từ đến 36 lỗ golf.
Từ nhu cầu này đã hình thành nên một nghề mới trong xã hội : nghề caddy (kéo gậy).
Tiêu chuẩn một caddy
Tiêu chuẩn để được vào nghề caddy là phải có vóc dáng dễ nhìn, có chiều cao nhất định (1,6m), có trình độ tốt nghiệp phổ thông trung học, giao tiếp được bằng tiếng Anh. Những phụ nữ được tuyển chọn vào nghề phải có làn da trắng, tướng sắc dễ coi, cử chỉ nhanh nhẹn, ăn nói hoạt bát, đặc biệt là miệng luôn phải nở nụ cười, thuộc nhanh tên khách để gây thiện cảm khi khách đến chơi golf lần thứ hai, thứ ba …
Tuy nhiên, nghề caddy lại cần sức khỏe, sức bền để theo phục vụ khách từ tour một (18 lỗ golf) đến tour hai (36 lỗ golf).
Thông thường, một caddy phải đi theo đàn, tay kéo xe đẩy gậy để phục vụ khách chơi golf. Trung bình một tour qua 18 lỗ golf, người nữ kéo gậy phải đi bộ từ 8-10km với những địa hình cao thấp khác nhau, trong thời gian khoảng 4 tiếng đồng hồ. Nếu đi đủ hai vòng tour (36 lỗ golf) thì thời gian tăng gấp đôi. Nữ caddy kéo theo túi gậy với trọng lượng vài chục ký chưa kể thực phẩm và đồ uống đóng hộp, rượu chai v.v…
Thân phận caddy
H.L.T. sinh năm 1981 , quê Cần Thơ vào nghề caddy được hai năm, đang theo học đại học ở thành phố cho biết "Caddy là cái nghề rất chông chênh. Tụi em kéo gậy là kéo cơm, kéo gạo, kéo tiền để đi học đó anh". M.T.T.T. sinh năm 1979, theo nghề caddy được 3 năm, quê ở Hưng Yên, cho biết : "Nghề cadddy phải biết nóng lạnh theo từng khách mới có tiền". Có nghĩa là phải biết "làm mát" khi khách đánh hỏng một đường golf.
Độc đáo hơn là H.T.L.D., một caddy nữ tỏ vẻ khá tự tin tiến gần đến tôi cười nói : "Đố anh, nghề caddy tụi em gióng nhau điểm gì? Đây là T.T., em D., nhỏ kia là T., ngồi dựa gốc cây là con N."
Giữa trưa hè nắng gắt, ngồi trên thảm cỏ xanh mênh mông, tôi quan sát bốn nữ caddy ngồi gần tôi và nhóm nữ caddy khác đang phục vụ khách đáng golf ở xa. Thật tình, tôi không thể nhận ra điểm gì là sự giống nhau mà các nữ caddy đang che đậy, giấu diếm ... Tất cả đều được mặc đồng phục, đầu đội nón, khăn che kín mặt. Tôi chào thua, H.T.L.D. cho tôi biết : “Đứa nào chân cũng to như voi, có bắp chuối như lực sĩ. Bàn tay đều nổi gân xanh...”
Công việc của lao động nữ caddy rất cực nhọc, thu nhập lại không cao. Bình quân 750.000đ/người/tháng. Nhiều caddy trẻ làm việc bán thời gian thường xem nghề này như một điểm dừng chân, chờ cơ hội “là bay”. Một việc làm đơn giản khi chưa có việc làm mới ổn định, phù hợp với trình độ chuyên môn. Khách chơi golf có nhiều hạng người, đa số là các doanh nghiệp nước ngoài, luôn luôn sôi động với lớp áo hội viên Câu lạc bộ Golf vài chục ngàn đô la. Do đó khách chơi golf thường có tâm lý mình là “Thượng đế” thuộc loại Vip cần được quan tâm, trân trọng phục vụ. Một thế giới riêng “cỏ xanh, cây mát, bất khả xâm phạm”.
Thời gian phục vụ cho khách chơi golf rất thất thường, không kể thứ bảy hay chủ nhật, trong giờ hay ngoài giờ, lễ hay Tết. Thông thường, các khách Đài Loan, Nhật Bản thích đánh golf vào giữa trưa trong thời tiết nóng bức, tâm lý họ thích tận hưởng các cảm giác tự nhiên “mát lạnh của cỏ xanh”. Các caddy nữ thường bị hành cả ngày. Có nhiều bữa khách chơi “cá độ” bị thua thì coi như phận caddy phải hứng chịu tất cả. Việc thường xuyên bị nghe “chửi thề”, “đụng nhầm” là việc rất bình thường... Các caddy phải biết tự kềm chế, nhẫn nhục, nếu phản ứng lại có khi bị mất việc. H.T.T.D., cho biết : “Tuần trước em bị một ông khách nước ngoài đánh quả banh golf từ khoảng cách 150m vào đầu, máu chảy ướt cả mặt, phải đi khâu 5 mũi. Dù biết ông khách không cố ý nhưng điều đáng buồn là ông khách không chú ý đến máu chảy mà đứng chống nạnh hỏi lớn: “Trái banh văng đâu rồi...?”
Thay lời kết
Golf đang là một môn thể thao bắt đầu phổ biến ở Việt Nam. Do đó, nghề kéo gậy cũng là một nghề kiếm sống lương thiện được xã hội thừa nhận như những nghề khác. Cái mà các caddy đang cần hiện tại là công khai việc sử dụng lao động nữ, hợp đồng, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, thời gian thử việc ...
-------------------------------------------------------------------------------------
Nhung co gai CADDY
Hue Hoang Dung
Golf is a sport type of chess who have high incomes.
Currently, golf courses not only in Ho Chi Minh City but also development to the provinces of Lam Dong, Binh Duong, Dong Nai, scale from the 36 hole golf.
From this demand has formed a new professional society: professional caddy (pulling stick).
Criteria for a caddy
Standards for the profession must have a caddy vóc designs that have certain height (1.6 m), at the graduate secondary school, communication is in English. The women selected to the job must have white skin, the Ministry considered easy, fast nhẹn gestures, fluent, especially the mouth must always smiles bloom, under the name quickly cause customers to feel about when to golf second, third ...
However, professional caddy need health, long-winded to serve guests from a tour (18 holes golf) to tour two (36 hole golf).
Typically, a caddy to follow us, hand pulled trolley stick to serve golf customers. Average a tour through 18 holes golf, the women pull the stick to go from 8-10km terrain with high low difference in time about 4 hours. If you take enough tour two rounds (36 holes golf) the time doubled. Female drive caddy bag stick with weight up a few dozen not including food and canned beverages, wine bottles, etc. ...
Body parts caddy
H.L.T. born in 1981, Can Tho to his caddy career two years, are attending university in the city for "Caddy was a very anti-main job. Bags they drag is drag rice stick, rice drag, draw money to the school he. " M.T.T.T. born in 1979, according to professional caddy 3 years, home in Hung Yen, said: "Listening cadddy to know hot to cold by new customers have money." Mean that "cooling" when a spin on golf.
Uniquely than HTLD, a caddy that women seem quite confident in my smile almost to say: "by him, professional caddy bag same points they do? This is the TT, I D., T. other is small, seated based original tree is the N. "
Noon high noon in summer, sit on the carpet immense, I observed four female caddy sitting near me and other groups are female caddy service are in remote golf. Real situation, I can not get the points is the same that women are caddy disguise, hide diem ... All are wearing uniforms, the top hats, towels face mask. I offer none, H.T.L.D. tell me: "Take time also to foot as with, muscular bodybuilder as a banana. Hand in nearly all blue ... "
Of female workers caddy very hard, the income is not high. 750.000d/nguoi/thang average. Many young caddy work part-time job often see this as a stop, wait for the opportunity "is flying". A simple job until a new job stability, in accordance with professional qualification. Guests have many golf ranking people, most of them are foreign enterprises, always vibrant with layers of clothing Vienna Golf Club some ten thousand dollars. So guests are usually golf psychology is "God" kind of top should be interested, would serve. A world separate "green grass, trees cool, inviolable."
Time served for golf thất very often, not including Saturday or Sunday, in hours or overtime, or New Year celebration. Typically, guests Taiwan, like Japan đánh noon to golf in hot weather, they prefer psychological to enjoy the natural feeling "of the cool green grass." The caddy of women are usually all day. There are many meals guest players "in the" underdog is considered as caddy hứng must bear all. The often heard is "go the", "Do not make a mistake" is very normal ... The caddy must know dam, insulted, if you react when you have lost a job. HTTD, said: "Weeks before his child was a guest of the country outside the golf ball from about 150m to the first, the blood flow wet surface, take the nose ring 5. Although he knows not intentionally but the paradox is that he not pay attention to the blood flow that stands against nành big question: "In ball and then strike where ...?"
Instead of a
Golf is a sport popular beginning in Vietnam. Therefore, professional drag stick is also a living wage job opportunities are social recognition as the other job. Which the caddy is needed now is public use of female labor, contracts, social insurance, health insurance, time to try ...

THEO TIẾNG ĐÀN GONK’KA CỦA NGƯỜI CHƠRO LÝ LỊCH

THEO TIẾNG ĐÀN GONK’KA CỦA NGƯỜI CHƠRO LÝ LỊCH

Đồng Nai có hơn 50 ngàn người thuộc 30 thành phần dân tộc thiểu số chiếm 2,63% dân số toàn tỉnh.Có trên 50 già làng sống tập trung ở Tà Lài (Tân Phú) Bù Cháp (Nam Cát Tuên) Bình Sơn (Long Thành) La Ngà (Định Quán) Cây Gáo (Thống Nhất) Ba Buông (Xuân Lộc) ChơRo (Vĩnh Cửu).
Người ChơRo, Mạ, STiêng là 3 thành phần dân tộc bản địa ở Đồng Nai có bề dày về sự phát triển văn hóa dân gian đa dạng phong phú. Các gí trị văn hóa dân gian vẫn còn được lưu giữ trong cuộc sống lao động đời thường...
Những đốm lửa văn hóa truyền thống dân tộc của người ChơRo, Mạ, Stiêng ở thượng nguồn sông Đồng Nai vẫn được đốt sáng lên trong các dịp lễ hội. Cần được bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc. ChơRo Lý Lịch là tên gọi tắt rất thân quen của người Kinh ở Đồng Nai. Gọi đúng nghĩa hành chính là người ChơRo ở ấp Lý Lịch xã Phú Lý huyện Vĩnh Cửu tỉnh Đồng Nai.
Cách Thành phố Hồ Chí Minh 86km về hướng Đông Bắc. Đây là một vùng đất có rừng nguyên sinh che phủ căn cứ địa cách mạng. Chiến khu Đ của miền Đông Nam Bộ. Đi theo quốc lộ 1 đến cây số 44 gặp ngã ba giao lộ Hố Nai 3 huyện Thống Nhất, rẽ trái đi thẳng một đường duy nhất đến địa phận xã Vĩnh An. Các bạn sẽ đi qua 2 cây cầu lịch sử chứng tích chiến tranh trong kháng chiến. Cầu cứng Mã Đà và cầu chiến khu Đ.
Đến Lâm trường Mã Đà đi qua hết các phân trường suối Rộp, suối Bà Cai, suối Cây Sung, suối Cái Nha, suối Bờ Hào, suối Trâu là đến Phú Lý, ChơRo Lý Lịch. Đường đi tốt, đất đỏ bazan nhiều sườn đồi dốc thuận tiện giao thông. Các giá trị về sinh thái môi trường được thể hiện ở cảnh quan rừng phòng hộ hai bên đường đi bao gồm rừng cây giá tỵ, rừng bạch đàn, rừng bằng lăng và rừng tạp, cây bụi thấp. Điều có tính chất thu hút và lưu giữ khách du lịch tham quan là đường đi đến nhà của già làng Năm Nổi ChơRo Lý Lịch. Do có ý thức bảo vệ rừng nên nhà của già làng nằm sâu bên trong rừng nguyên sinh, với đầy đủ hệ sinh thái rừng động thực vật. Có rừng gỗ qúy, gỏ cẩm, bằng lăng da lán, có khe đá sông suối ... đến đủ loại trái cây rừng tự nhiên, có những tên ngộ nghĩnh như : trái trường đỏ, trường vàng, trái gùi, xoài mút, dâu rừng, trái chây, trái gỏ ghẻ, trái vú bò, trái sấu, dâu, cóc, ổi, v.v...
Người ChơRo Lý Lịch vẫn còn ở nhà sàn, coi trọng cái nhà, cái cửa, cái bếp. Các hiện vật còn lưu giữ được là các loại nhạc cụ dân tộc khèn môi, khèn lúa, bộ cồng chiêng (6 cái). Đặc biệt là đàn tre MONK’LA là một loại nhạc cụlàm bằng ống lồ ô. Kích cỡ lớn nhỏ đủ loại. Với 6 sợi dây đàn được tước từ vỏ của đoạn lồ ô và được khẩu với 5 ngón tay điêu luyện cùng một lúc. Các âm thanh, tiết tấu, giai điệu rộn ràng, dồn dập như suối chảy nước reo, chim hót. Không khí vui như ngày hội, ngày mùa. Đàn tre MONK’LA còn là biểu tượng của tình yêu ,lòng chung thủy, cái khỏe cái đẹp của các chàng trai cô gái hò hẹn trong ngày lễ hội cúng Yang lúa (thần lúa). Già làng Năm Nổi cho biết ngày lễ hội hàng năm tổ chức vào một ngày tốt của tháng ba âm lịch, nghi thích gồm có một ché rượu, một con gà trống, một con heo, một mâm bánh dày, một mâm cơm lam (cơm nấu trong ống lồ ô) đêm đến đốt lửa văn hóa lễ hội múa cồng chiêng ở nhà già làng. Vào trong nhà già làng Năm Nổi các bạn sẽ thấy rất nhiều điều mới lạ, kỳ thú đến bất ngờ như các Huân chương của Đảng và nhà nước cấp cao trao tặng, bộ cồng chiêng, các bộ xương thú, rìu, gùi, chầy, cối, ná, gạt, dao côi, các loại khung bẩy thú, các lòng nuôi chim thú quý hiếm.
Độc đáo hơn còn có cái gối mu rùa, các loại giày da thú, các loại chăn, khăn, váy, túi, khố đều được dệt bằng hàng thổ cẩm đẹp màu sắc rực rỡ...
Cảnh quan chung quanh nhà của già làng là một sự tái tạo rất hiện thực về lịch sử truyền thống của dân tộc ChơRo thời kỳ còn du canh du cư đốt rừng phát rẫy, săn thú, trồng lúa bắp, chăn thả súc vật... từ nhà sàn, kho chứa lúa, các loại công cụ lao động, cái bếp, cái chuồng heo tất cả đều nguyên thủy không bị lai tạp văn hóa của người Kinh. Già làng Năm Nổi là người đứng đầu 77 hộ với 356 nhân khẩu mang nhiều cái họ, cái tên rất lạ với người Kinh.
Tính chất đoàn kết,. tự trị và giúp đỡ nhau trong cộng đồng được thể hiện rất rõ nét trong chương trình trợ vốn 327 (giữ rừng và trồng rừng) chuyển sang kinh tế định canh định cư, nâng cao đời sống văn hóa, vật chất ...
Những món quà nhỏ thủ công đẹp mắt chứa nhiều giá trị lao động công phu, tỉ mỉ, văn hóa dân gian của người ChơRo Lý Lịch sẽ được già làng tặng không bán cho các bạn trẻ nào yêu thích và biết trân trọng các giá trị văn hóa.
Kho tàng văn hóa dân gian, truyền thuyết về tình yêu, truyện kể, thơ ca về những dấu chân của các nàng tiên trên cát. Già làng Năm Nổi với tiếng đàn MONK’LA và các giá trị văn hóa dân gian của người Chơ Ro Lý Lịch đang chờ đón các bạn...
HOÀNG DŨNG HUỆ
------------------------------------------------------------------------------------------
BY DAN TIẾNG GONK'KA's CHORO Biographies

Dong Nai has more than 50 thousand people under 30 into the ethnic minorities account for 2.63% of the population over 50 tinh.Co whole village lives are in Ta Lai (Tan Phu) Approve Clearing (Tuan Nam Cat) Binh Son ( Long's) La Nga (Dinh Quan) from Rice (Thong Nhat) Its Ba (Xuan Loc) ChoRo (Vinh Cuu).
People ChoRo, MA, STieng of 3 components of ethnic groups in the Dong Nai of thickness on the development of cultural diversity is rich. What of the folk culture is still stored in the lives of workers often ...
The fire spots the traditional culture of ethnic ChoRo, MA, Stieng sources in upper Dong Nai River is still burning bright in the festival occasion. Should be preserved and developed the cultural nation. Biographies ChoRo is referred to very familiar of Economics in Dong Nai. Called the right of the people in Village ChoRo Biographies Ly Phu Vinh Cuu district, Dong Nai.
How Ho Chi Minh City about 86km northeast. This is a land with forest cover and the base revolution. A war zone of the South East. Take the Highway 1 km 44 having fork junction Ho Nai 3 Thong Nhat district, turn left go straight on a single part to Vinh An communes. You will pass 2 bridges history of the war of resistance. That has hard requirements and demand for the A.
Lam to school that has to go through all of the streams Rop, Ms. Cai springs, streams fig tree, the house springs, streams Coast Hao, buffalo springs is to Phu Ly, ChoRo Biographies. Way better, more expensive bazan hillside slopes convenient transportation. The value of ecological environment is reflected in the protection of forests on both sides to include forests price company, forest me out, with forest and forest that shrine, low dust tree. This nature has attracted and kept tourists visiting the road to the village's year Nổi ChoRo Biographies. Due to the awareness of protecting the forests of the village is located deep inside the forest and, with a full ecosystem of forest vegetation. There are forests of wood, wood cam, with skin lăng times, with slot river rock ... to all types of fruit natural forests, have fun names such as the left red, gold fields, left post, mango jam, raspberry, run left, left rough, being left breast, left sấu, strawberry, Cuc, ơi, etc. ..
Biographies ChoRo people still in the floor, valued the house, doors, the kitchen. The objects are stored are all kinds of musical instruments compliment each nation, praise rice, Ministry of Public chieng (6 a). Especially out MONK'LA bamboo is a type of music with culam tube lồ cells. Large and small sizes all types. With 6 fibers tước wires from the shell of the box and lồ khẩu 5 fingers with the training at once. The sound, more boats, rộn that tone, put dập as streams flowing water ring, cheeper. Air as festival fun, the season. Dan MONK'LA bamboo are symbols of love, the common water, the healthy beauty of the girl he left in Health in festivals and Yang rice (the rice). Village Nổi year for festivals held each year on a good day of lunar March, and like to include an alcohol, an empty chicken, a pig, a thick cake tray, a tray of rice, as ( rice cooking in the tube lồ) night to enkindle cultural festival of dance chieng in the village. In the village where the year you will see many new things, to the animal suddenly as Huan chapter of the Party and state senior giving, Ministry of Public chieng, the bones of animals, hack, send, run , Yes, Na, gắt, knives available, the seven types of animals, the breeding birds of rare animals.
Uniquely, there is more than a pillow mu turtles, all kinds of animal skin shoes, all kinds of blankets, towels, skirts, bags and dry are weaving brocade products with beautiful vibrant colors ...
Landscape around the village by a very re-create the history of traditional ethnic ChoRo period residual du cultivation of forest area burned ray, happy animals, planting rice corn, livestock animals released .. . from the floor, storage of rice, all kinds of tools work, the kitchen, the piggery all original hybrid is not that culture of the glass. In Nổi village heads are 77 households with 356 demographic with what they, the name is with glass.
Nature unite. and self-help in the community are very clear in the capital for 327 (keep the forest growing and forest) to switch to the cultivation economic settlement, improving cultural life, physical ...
The small gift crafts beautifully contain multiple values elaborately workers, double, popular culture's ChoRo Biographies village will not sell to donate your time and enjoy the respect of values culture.
Storehouse of folk culture, legend of love, including stories, poetry on the track of her on the sand. In village with Nổi đàn tiếng MONK'LA and cultural values of the people of Ro Biographies are waiting to welcome you ...
HOANG DUNG HUỆ

NHỮNG “SÁT THỦ” MÔI TRƯỜNG

NHỮNG “SÁT THỦ” MÔI TRƯỜNG

Bài và ảnh : Hoàng Dũng Huệ

Có trên 50 loại côn trùng tại Việt Nam hiện đang là đối tượng săn bắt để cung cấp cho giới kinh doanh chế tác thành những sản phẩm mỹ nghệ phục vụ cho khách du lịch nước ngoài. Nhưng mối nguy cơ lớn là thương lái đã chọn lọc các loài đặc biệt quý hiếm (thậm chí cung cấp cho người săn bắt luôn cả hình ảnh chính xác) để đặt hàng, hoặc đơn lẻ hoặc theo bộ, với giá tính bằng ... đô la .

Càng hiếm càng đắt giá

Hiện nay, nhu cầu về các loại sản phẩm mỹ nghệ như móc chìa khóa, đồ chặn giấy ... bằng nhựa trong suốt bên trong có ép các loại côn trùng (bướm, bọ cánh cứng, bò cạp, rết ...) của các khách du lịch ở TP.HCM ngày càng tăng. Các bộ sưu tập thủ công mỹ nghệ côn trùng Việt Nam đang là những sản phẩm mỹ nghệ hái ra tiền và gây sự chú ý do quý hiếm và do phong phú về các chủng loại. Các bộ sưu tập côn trùng theo Họ đang là một sản phẩm hàng hóa mỹ nghệ cao cấp được các sinh viên nước ngoài đặt mua tại TP.HCM để phục vụ cho bộ môn sinh vật.

Bị săn đuổi đặc biệt là các nhóm, họ côn trùng có nguy cơ tuyệt chủng, có tên trong sách đỏ, được bảo vệ. Trong đó có những loại quý hiếm như côn trùng có cánh được đặt mua theo hình ảnh với giá từ 200 – 300 USD, với yêu cầu phải giữ được nguyên vẹn tứ chi, cánh, râu. Các bộ sưu tập được đổ khu6n nhựa trong suốt, tạo thành các mẫu lẻ hoặc theo bộ như ong, kiến, bướm, chuồn chuồn, rết, bọ cạp. cánh cam... Đây là một tín hiệu báo động cho sự mất cân bằng sinh thái trong môi trường thiên nhiên. Đặc biệt là các loại côn trùng cần thiết và có ích cho nông dân, ruộng vườn ...

Theo chân đội quân săn bắt ...

Trong vai sinh viên nghèo ở tỉnh lên thành phố ăn học, muốn kiếm thêm tiền, người viết may mắn được một chú tốt bụng tuổi đời khoảng lục tuần giúp nhập “băng”. Từ 19g30, đội quân săn bắt côn trùng đã tập trung ở ngã ba Cát Lái, Q.2, TP.HCM để quá giang xe khách liên tỉnh đi về các tỉnh miền Trung, Bắc. Có đội quá giang xe Lâm Đồng với các điểm dừng là các đèo Chuối, đèo Mẹ Bồng Con. Riêng hai chú cháu xuống xe ở điểm dừng đầu tiên là đèo Cù Mông. Rồi kế tiếp bắt xe khách đi luôn ra các đèo Rọ Tượng, Hải Vân. Thấy tôi nhiệt tình không ngại mưa gió sương lạnh, ông chú mới vui vẻ rút túi ra hai tấm ảnh khổ 10cm x 15cm và thân tình cho biết : “Chú em có đợi đến mòn con mắt cũng khó thấy được loài bướm cánh kim chân liền hoặc lại bướm rừng đuôi trái đào này đâu. Thần tài của mình đó. Bắt được là kiếm ít nhất vài trăm đô”.

Từ lâu, đã hình thành cả một đội quân chuyên nghiệp lao động tự do chuyên đi săn bắt về đêm trên các quốc lộ. Họ theo các hướng từ TP.HCM đi Tây Ninh, Bình Dương, Bình Phước và dọc theo các tuyến quốc lộ 1A, 50, 51 và xa lộ Hà Nội. Số lượng người đi săn bắt gồm cả đàn ông, phụ nữ, trẻ em ngày càng tăng để cung cấp cho thương lái với giá thu mua côn trùng được tính bằng ký. Thời gian săn bắt từ 19 giờ đến 5 giờ sáng ngày hôm sau. Phương tiện của họ rất đơn giản bao gồm túi vợt, bao ni lông, găng tay ... Ngay tại TP.HCM, những địa điểm có nhiều côn trùng được chia thành từng lãnh địa riêng của các nhóm khác nhau. Thí dụ như đoạn từ Cầu Sài Gòn đến Cát Lái, Q.2 là cóc “cóc nhí Campuchia”, đoạn lâm viên Thủ Đức đến Vietnam Waterworld Q.9 là của “xóm nổi Q.2”...

Khi số lượng côn trùng ở các thành phố lớn và vành đai ngoại thành bị giảm sút, lập tức các đội quân săn bắt chuyên nghiệp, thường là các nhóm lao động đàn ông,mang theo cơm nước, quá giang xe đò, xe khách liên tỉnh đi đến những địa bàn xa để hoạt động. Địa điểm thường chọn nhất là các đèo Mẹ Bồng Con, đèo Bảo Lộc, đèo Cả, đèo Rù Rì, đèo Đại Lãnh và khu vực cầu Sắt trên Quốc lộ 14 Bình Phước –Kon Tum. Các loại côn trùng ở trên đèo thường đa dạng và to lớn, giá trị hơn hẳn so với côn trùng bắt ở thành phố. Phương tiện đánh bắt của đội quân này cũng được nâng cấp hơn với cả đèn pin, đèn sạc bình có độ sáng như soi cá, chích điện, lưới, mùng, ni lông, lồng chụp ...

Côn trùng bắt được phải còn nguyên vẹn ... và giao cho tư thương của các chợ đầu mối như Ngã sáu Công trường Dân chủ (cây xăng Quận 3), chợ Kim Biên (góc đường Gò Công, Q.5), khu chợ chim, chó (đường Hàm Nghi, Q.1). khu chợ hoa kiểng (đường Lê Thị Riêng, Q.1)

...đến chế tác

Tại các hộ gia đình trong hẻm sâu ở đường Lạc Long Quân, Lãnh Binh Thăng (Q.11), Hàm Tử (Q.5) từ lâu đã hình thành những cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ bằng cônt rùng với nguồn cung cấp được thu mua từ rừng Cát Tiên, Bình Dương, Bình Phước, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh và ngoại thành TP.HCM.

Do côn trùng là hàng sống nên việc vận chuyển cũng như chế tác phải hết sức nhanh chóng, khẩn trương. Công đoạn đầu tiên của việc chế tác côn trùng là gây ngạt và phân loại. Công đoạn thứ hai là dùng kẹp, kim ghim để tạo dáng. Với những bộ phận mỏng manh dễ gãy như cánh, râu, chân phải sử dụng keo cao cấp để dán dính kết hợp hóa chất. Công việc tưởng chừng không mấy khó khăn nhưng đòi hỏi người thợ phải hết sức khéo léo, nhẹ nhàng và tỉ mỉ. Công đoạn cuối cùng là đổ khuôn nhựa trong hoặc pha màu rồi xếp thành phẩm theo Bộ, theo Họ hoặc đơn lẻ.

Các loại côn trùng như kiến vàng lớn, bọ cáh cứng, bọ cạp được chế tác thành những chiếc nhẫn bằng nhựa màu ... Cánh cam, cánh quýt, bổ củi được tạo tành các đồ trang sức như mặt dây chuyền, lắc đeo tay, móc chìa khóa ... Côn trùng lớn có cánh như ong vò vẽ, ong bầu, bò cạp, bổ củi, ngựa trời, nhền nhện, dế ... được đổ khung nhựa trong suốt tạot hành các sản phẩm mỹ nghệ như đế chặn giấy, hộp cắm bút, lọ hoa, gạt tàn thuốc ...

Tại các shop mỹ nghệ trên đường Đồng Khởi, Nguyễn Huệ, các hiệu sách, các đầu mới ở chợ Bình Tây, An Đông, Kim Biên đều bày bán công khai các bộ sưu tập này (kể cả bán sỉ). Sản phẩm mang tính chất văn phòng phẩm, không thương hiệu, không địa chỉ, không đăng ký kinh doanh...

Có thể thấy rõ đằng sau việc săn bắt những con côn trùng tưởng như bình thường này để phục vụ cho “ngành” chế tác hàng mỹ nghệ là nguy cơ phá hủy môi trường, làm mất cân bằng sinh thái tự nhiên cho cuộc sống của chính chúng ta, cho con cháu chúng ta và cho hành tinh vốn đang mất dần màu xanh này. Mong sao cho những người kinh doanh mặt hàng tự phát không thuế này sớm ý thức được vấn đề và các nhà khoa học môi trường cùng các cơ quan quản lý Nhà nước sớm có giải pháp xử lý ngăn chặn kịp thời.

Box : Ông ĐINH VĂN TRỌNG, Chi cục phó Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bình Dương cho biết :

“Nghị định 32 của Thủ tướng Chính phủ ký ngày 30.3.2006 về việc quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp quy hiếm, Danh mục 2B, động vật rừng, có ghi rõ loài bướm bộ cánh vẩy gồm 4 loài :

- Loài bướm đuôi kiến răng nhọn.

- Loài bướm đuôi kiến răng tù.

- Loài bướm cánh kim chân liền.

- Loài bướm rừng đuôi trái đào.

Đây là 4 loài cực kỳ quý hiếm cần được bảo vệ”

--------------------------------------------------------------------------------------
The "sat thu" ENVIRONMENT

Article and photo: Hue Hoang Dung

There are over 50 types of insects in Vietnam is currently the object is ready to provide business processing work into the art products for travelers abroad. But the risk of large compensation was selected species particularly rare (even provide ready to start including exact image) to place your order, or individual or group, in a price .. . dollars.

As rare as pricing

Currently, demand for products such as art equipment keys, which block the ... plastic during the press all kinds of insects (butterflies, the elytron, scorpion, very ...) of tourists in Vietnam increased. Collections Handicrafts Vietnam insects are products of art and pick out a money-making by the rare and rich in the type. Collections by insects They are a product of high artistic level of the foreign students in order to HCMC for living subjects.

Hunt is especially groups, they are insects of great general, whose name in the red, are protected. Including the rare types such as insect wings have been ordered according to image from 200 to 300 USD, with the request must be kept intact for four, wings, vegetables. The collection is khu6n plastic flow throughout, creating patterns of individual or as ong, Comment, butterfly, chuon chuon, very, scorpion. wing cam ... This is an alarm signal for the lost ecological balance in the natural environment. Especially for insect necessary and useful for farmers, field garden ...

By foot army ready to ...

Few students in poor provinces to eat in the city, want to make more money, people fortunate to write a good stomach the age of about six weeks to help enter "tape." From 19g30, army ready to insects has concentrated in three Cat Lai, District 2, Ho Chi Minh City to the Coach giang province to other provinces of Central, North. Have the car too giang Lam Dong to stop Chuối are wearing, I wear Bong Son. Separate the two you alight at the first stop is wearing Cu Mong. Then next to Coach always go out wearing clearly Tuong, Hai Van. Seeing my enthusiasm is not afraid to cold dew wind rain, the owner happy new bag withdraw two photographs 10cm x 15cm suffering and divinity, said: "Note they wait to have worn the eyes are also difficult to see species of butterfly wings metal legs line or the butterfly forest extension where this peach. Mammon's it. Are to make at least a few hundred dollars. "

Long, has formed a professional army work freely available trips of the night on the national highway. They follow the directions from Vietnam to Tay Ninh, Binh Duong, Binh Phuoc and routes along the National Highway 1A, 50, 51 and route Hanoi. Quantity hunt to include men, women, children growing to provide compensation for the cost of buying insect calculated with. Time is available from 19 hours to 5 am the following day. Means of their very simple bags including tennis, where the hair, gloves ... At Ho Chi Minh City, the location has many insects are divided into each of the individual groups vary. For example, from Saigon Bridge to Cat Lai, District 2 is Cuc "Cuc nhí Cambodia", the forestry Germany to the Vienna Vietnam Waterworld Q.9 of "hamlet in District 2 ...

When the number of insects in the big cities and foreign ring to decrease Lose, immediately the army ready to professional, usually a group of labor men, bring rice water, too giang coach, Coach province to the remote area to work. Location is often chosen to wear the Mother Bong Son, Bao Loc wearing, wearing Both, RI RU wearing, endurable, and the area on the Iron Highway 14 Binh Phuoc-Kon Tum. The insect usually worn on the variety and great value than comparison with the insect is in the city. Means catching the army also be upgraded with the battery light, charging light to have a brightness as glass fish, injection site electrical, network, mùng, ni Long, Long chụp ...

Insects is also to be intact ... and from the commercial markets of the six Ngã as the Democratic field (gas plants District 3), Kim Bien Market (corner of Go, District 5), the market birds, dogs (Ham Nghi Street, District 1). Kieng flower markets (Le Thi Rieng, Q.1)

... to the work

In households in hẻm deep in Lac Long Quan Road, Lanh Binh Thang (Q.11), Ham Tu (Q.5) have long formed the basis to produce handicrafts using sources with rùng cont provide purchasing forest Cat Tien, Binh Duong, Binh Phuoc, Lam Dong, Dong Nai, Tay Ninh, Vietnam's and foreign.

Because insects are so living the transport and processing as well as to very quickly, urgently. First stages of the insect is on a break and sort. The second is to use kẹp, metal pin to create designs. With the fragile parts as easy Broken wings, vegetables, legs must use advanced glue stick to the chemical combination. Tasks they think they are not difficult but require workers to the extreme dexterity, gently and double. The final frame is of plastic or mixed in color and placement of the finished products, by them or individual.

The types of insects as big in gold, the hard cah, scorpion is in the ring into the plastic color ... Wings orange, tangerine fields, fagot created the character as jewelry pendant, worn hands shaking, key equipment ... Insect wings are as big wasp, he was elected, scorpion, fagot, horse heaven, nhện nhện, de ... measured during the plastic off of products such as fine art to block paper, pen box plugged, flowerpot, gắt cigarette butt ...

In the art shop on Dong Khoi, Nguyen Hue, the book, the first in Binh Tay Market, An Dong, Kim Bien are for sale to the public this collection (including wholesalers). Product of the nature, office products, not the brand name, not address, is not registered ...

Can clearly see behind ready to start the insect idea as usual to serve the "industry" of arts and goods are destroyed risk environment, the loss of ecological balance for the natural life and we, for our children and for the planet lost their capital in this blue. Look forward to the business of self and not tax this early awareness of the problem and the scientific environment in the State management solution soon have handled prevent timely.

Box: Mr. Dinh Van Trong, Vice Department FI Department of Binh Duong, said:

"Decree 32 of the Prime Minister signed on 30.3.2006 on the management of forest vegetation, forest animals rare risk level, List 2B, forest animals, which indicate the species of butterfly wings that includes 4 species:

- Kind of butterflies in the extension that nhộn.

- Kind of butterfly tail in that jail.

- Kind of butterfly wings metal leg line.

- Kind of forest extension butterfly peach.

4 This species is extremely rare to be protected "

Phát điện từ chất thải chăn nuôi

Trong thời buổi xăng dầu lên giá, việc biến chất thải trong chăn nuôi thành nguyên liệu chạy máy phát điện là một sáng kiến đáng trân trọng. Đáng quý hơn, tác giả của sáng kiến này là một người nông dân ít học.

Đến thăm trang trại chăn nuôi heo của anh nông dân Nguyễn Văn Dục ở xã Giang Điền, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, với quy mô trên 1.000 con heo, chúng tôi hoàn toàn không phát hiện ra mùi hôi thối, và cảnh quan môi trường chung quanh sạch đẹp. Đó là nhờ ý tưởng sáng tạo của anh, sử dụng công nghệ biogas ống bê tông để khỏi làm ô nhiễm môi trường đồng thời làm lợi nhiều nguồn nhờ sử dụng khí sinh học để thắp sáng và chạy máy. Một giải pháp hữu ích cho ruộng vườn trang trại.

Từ ý thức về ô nhiễm môi trường

Nông dân Nguyễn Văn Dục

Một vấn nạn thường xuyên phải đối mặt với các trại chăn nuôi heo có quy mô lớn là tình trạng ô nhiễm không khí. Mùi hôi thối của phân, nước thải thường xuyên gây phiền hà, đe doạ sức khoẻ cho những người sống chung quanh khu vực chăn nuôi.

Anh nông dân Dục đã có ý thức chống lại sự ô nhiễm môi trường đó từ những năm 2003. Anh đã tự học hỏi thiết kế hệ thống ống bê tông, ống nhựa composite nhằm "khống chế" mùi và không cho khí bẩn thoát ra ngoài. Hệ thống ống thoát này được chôn sâu dưới đất theo phương châm chuồng trại thoáng ấm, chăm sóc và quản lý kỹ thuật tốt, môi trường sạch sẽ không hôi thối ruồi nhặng, luôn cải thiện đàn giống cho năng suất và chất lượng cao, ổn định nhằm đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng.

Từ năm 2003, anh Dục đã xử lý thành công việc ô nhiễm môi trường, trang trại heo sạch sẽ, thoáng mát... Anh đã tự học hỏi từ sách vở, thực tế tham quan. Bằng kinh nghiệm, anh đã thiết kế và xây dựng mô hình hầm biogas phủ bạt có nhiều ưu điểm như giá thành thấp, cho khí CH4 nhiều, chất lượng gas ổn định, áp suất điều hoà nên chạy máy rất tốt đặc biệt là khắc phục được tình trạng ô nhiễm không khí. Từ khi sử dụng khí biogas cho thắp sáng toàn trang trại, anh đã tiết kiệm được chi phí về điện và chất đốt rất nhiều.

Đôi lần thất bại...

Heo nái, nguồn cung cấp biogas

Tại trang trại của anh hiện có 3 động cơ dùng để kéo máy phát điện dùng cho sinh hoạt và máy nghiền thức ăn gia súc. Hiện tại trang trại heo có xây dựng một hầm biogas có sức chứa khoảng 15m3 và thông qua hệ thống nước thải của trại heo, khí gas được lọc tách hơi nước để qua hệ thống lưu trữ bằng túi nylon có dung tích khoảng 20m3. Cả hệ thống này xử lý được chất thải cho khoảng 100 con heo. Hệ thống ống dẫn gas được nối vào một động cơ để làm nhiên liệu vận hành, động cơ này được đấu nối trực tiếp vào một máy phát điện với công suất 10kW điện áp 220V dùng cho điện sinh hoạt gia đình, chăn nuôi như thắp sáng, chạy máy nghiền thức ăn gia súc, bơm nước, nấu ăn v.v... Với lượng khí biogas sinh ra trong hệ thống hầm chứa như trên, đủ để chạy một động cơ có công suất 10kW cung cấp được lượng điện tiêu dùng cho khoảng 4 tiếng đồng hồ mỗi ngày.

Động cơ chạy bằng khí biogas của anh được sử dụng từ một động cơ xăng của xe hơi, chỉ cải tạo lại bộ chế hoà khí để điều chỉnh lượng nhiên liệu cho phù hợp bằng một mạch điện tử điều khiển lượng nhiên liệu (tăng, giảm gas) tự động cho phù hợp với quá trình tăng tải hoặc giảm tải của động cơ. Một bình ắc quy dùng để khởi động động cơ, ống xả hãm thanh nhằm giảm tiếng ồn, bộ truyền tải từ động cơ đến máy phát điện 10kW và các thiết bị điều khiển khác. Anh Dục tâm sự: "Tôi đã thất bại trên năm lần khi sử dụng khí biogas để chạy máy phát điện. Lần đầu tiên tôi thất bại là gặp sự cố do bộ chế hoà khí mua từ các động cơ xe hơi cũ đủ loại về lắp ráp. Động cơ cái thì xăng, cái thì dầu v.v... vì không đồng bộ như vậy nên chạy một thời gian ngắn máy lại ngừng, phải nạp lại nhiều lần máy chạy rồi lại ngắt... Vừa hại bu gi vừa hao gas".

Mô hình hầm biogas

Một máy phát điện 10kW do anh chế tạo bao gồm thiết bị và công lắp đặt bảo hành 6 tháng có giá trị 14 triệu đồng. So với giá thành cùng loại trên thị trường, đây là một giá hấp dẫn, có sức cạnh tranh và dễ chuyển giao công nghệ biogas ống bê tông cho các trang trại chăn nuôi. Ngoài ra, máy phát điện của anh còn có nhiều cải tiến hơn so với các máy trên thị trường như có cần dịch chuyển, có tính cơ động, có thể thay thế các chức năng khác, dễ bảo trì, công suất máy đa dạng có thể kéo máy phát điện từ 2 - 2,5kW, 5kW, 10kW nhằm đáp ứng phù hợp với quy mô của từng hầm sinh khí biogas.

Khi được hỏi về lần thất bại thứ năm, anh cho biết: "Các máy xe hơi 4 thì chạy bằng xăng, dầu rất đa dạng, nhiều kiểu dáng, nhiều hãng khác nhau... Do đó khi "mày mò" lắp ráp xong, động cơ không đồng bộ nên không chịu "hợp tác" trong khi thị trường lại không có phụ kiện phù hợp. Thất bại nhiều lần, sau đó tôi nảy ra ý tự đo, vẽ và nhờ các cơ sở điện tử gia công riêng các bảng mạch điện tử của mình theo thiết kế kỹ thuật... sau đó lắp ráp đồng bộ máy mới chịu chạy".

Một mơ ước rất... đời thường

Máy phát điện

Anh Dục quê ở Quảng Ngãi, vào Đồng Nai từ 1980 lập nghiệp ở xã Giang Điền, sản xuất theo mô hình trang trại chăn nuôi kết hợp trồng trọt năng suất cao. Anh đã được bình chọn là mô hình nông dân sản xuất giỏi năm 2007. Anh có 3 con, một con gái đã tốt nghiệp đại học Quản trị kinh doanh hiện đang làm việc tại TP. HCM, một con trai đang du học tại Úc, một con trai đang học phổ thông trung học và một mẹ già 83 tuổi đang sống chung với anh.

Hiện nay, anh Dục đang tham gia sinh hoạt tại Hội nông dân xã Giang Điền, Đồng Nai. Anh tâm sự: "Tôi có một ước muốn duy nhất là làm sao có đủ vốn để tiếp tục tìm tòi chế tạo ra hệ thống lọc khí biogas thành khí sạch không gây hại cho môi trường và sức khoẻ. Theo tôi biết trong biogas có chứa nhiều khí như CH4, H2S, CO, SO2, NO, O2, SO, H2... Đặc biệt, khí SO2 không màu và có mùi trứng thối, là loại khí rất độc. Tôi rất mong muốn các nhà khoa học đồng hành cùng ý tưởng giúp đỡ tôi".

Có một thực tế là hiện nay vẫn chưa có cơ sở nào để đánh giá độ bền và tính ổn định của những chiếc máy phát điện từ chạy bằng xăng sang khí biogas này như độ an toàn, quá trình đốt nhiên liệu có cháy hết hay không, các tạp chất trong khí có được lọc sạch hay không... Vì vậy, thiết nghĩ cần nên có sự đánh giá của các cơ quan chức năng, nếu xét thấy đạt yêu cầu kỹ thuật thì có thể hỗ trợ để nhân rộng mô hình này trong bà con nông dân.

Hoàng Dũng Huệ